Khai vấn (coaching)
Khai vấn AI dành cho những nhà lãnh đạo phải đưa ra quyết định
Phần lớn các nhà lãnh đạo cấp cao hiện đang phải xác định hướng đi cho AI mà không có đủ thời gian để thực sự hiểu rõ về nó. Việc chỉ đọc tài liệu không giải quyết được vấn đề đó, và một buổi mô tả sản phẩm từ nhà cung cấp cũng vậy. Đây là hoạt động khai vấn 1:1 với một chuyên gia khai vấn thực sự đã từng triển khai AI trong doanh nghiệp, nhằm thu hẹp khoảng trống kiến thức của chính bạn và biến nó thành một kế hoạch cụ thể mà bạn có thể trình bày trước hội đồng quản trị.
Cách thức triển khai
- 1:1 hoặc một nhóm nhỏ các lãnh đạo cùng giải quyết một vấn đề chung
- Trực tuyến ở bất cứ đâu, hoặc trực tiếp tại Thành phố Hồ Chí Minh
- Được xây dựng dựa trên hai năm rưỡi vận hành AI thực tế trong chính doanh nghiệp của chúng tôi
- Kết thúc với một chiến lược bạn có thể triển khai được, chứ không phải một danh sách tài liệu tham khảo
Vấn đề chương trình này giải quyết
Một CEO có thể giao lại công nghệ cho người khác, nhưng có một thứ không thể giao được: khả năng nhận định (nên áp dụng AI vào mảng nào trước, điều gì cần dừng lại, nói gì với đội ngũ, và nên đầu tư bao nhiêu trước khi thấy được hiệu quả thực sự). Đây là những quyết định của riêng người đứng đầu, không ai có thể gánh thay.
Khoảng cách hiếm khi đến từ năng lực, mà gần như luôn đến từ việc chưa từng va chạm thực tế. Lãnh đạo không thiếu thông tin để đọc hay những buổi giới thiệu công nghệ để nghe, nhưng lại chưa có một nơi nào đủ an toàn để hỏi những câu hỏi cơ bản nhất, hay để kiểm chứng kế hoạch của mình cùng người đã từng trải qua chuyện đó thật. Và đó chính là điều chương trình này mang lại.
Vì sao nên lựa chọn chúng tôi, thay vì một đơn vị tư vấn thông thường
Chúng tôi đã vận hành AI trong chính doanh nghiệp của mình suốt hai năm rưỡi. Không phải là thử nghiệm, mà sử dụng hằng ngày trong nghiên cứu, soạn thảo, phân tích và các dự án khách hàng, kể cả những phần đã thất bại và phải bỏ đi.
Điều đó quan trọng vì lời khuyên thực sự hữu ích hiếm khi nói về năng lực công nghệ. Giá trị nằm ở những thứ ít ai nói ra: đâu là điểm dễ trục trặc, điều gì bị lờ đi, chi phí nào âm thầm vượt mức tiết kiệm, và chín mươi ngày đầu thực chất trông như thế nào. Lời khuyên từ người chỉ biết tư vấn mà chưa từng tự mình trải qua thường lạc quan nhầm chỗ, đúng vào những điểm lẽ ra cần thận trọng nhất.
Nội dung làm việc
Nội dung mỗi buổi được thiết kế theo đúng những gì lãnh đạo thực sự cần quyết định, không theo một giáo trình cố định. Trên thực tế, nội dung thường xoay quanh một số vấn đề sau đây.
- Bức tranh tổng quan, nói theo cách dễ hiểu nhất: những hệ thống này thực sự làm được gì, mạnh ở đâu, và ở đâu thì một câu trả lời nghe có vẻ chắc chắn nhưng hóa ra lại sai.
- Những công cụ hiện có, và công cụ nào thực sự xứng đáng để doanh nghiệp bạn đầu tư. Phần lớn thì không.
- Cụ thể AI đang thay đổi bài toán kinh tế của doanh nghiệp bạn ở đâu, không phải nói chung chung.
- Một kế hoạch khởi đầu: nên thử gì trước, theo thứ tự nào, với ngân sách bao nhiêu và điều kiện dừng ra sao.
- Cách nhân rộng những gì đã hiệu quả từ một đội ngũ ra toàn bộ doanh nghiệp; đây chính là giai đoạn mà phần lớn các chương trình AI âm thầm chững lại.
- Nên nói gì với đội ngũ nhân sự, và nói vào lúc nào. Quyết định về truyền thông nội bộ thường bị để quá muộn.
Cách triển khai
Phần lớn chương trình được triển khai theo hình thức 1:1. Một số khách hàng lại thích hình thức nhóm nhỏ gồm ba đến bốn lãnh đạo cùng doanh nghiệp, những người có thể thẳng thắn với nhau. Cách này phát huy hiệu quả khi vấn đề nằm ở sự đồng thuận giữa các lãnh đạo cấp cao, chứ không phải ở kiến thức.
Các buổi khai vấn mang tính trò chuyện hơn là một buổi hội thảo, nên dù trực tuyến hay gặp trực tiếp cũng đều hiệu quả như nhau. Chúng tôi khai vấn lãnh đạo ở bất cứ đâu họ đang có mặt: trực tuyến trên khắp khu vực và xa hơn nữa, hoặc trực tiếp tại Thành phố Hồ Chí Minh, bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Lịch trình được sắp xếp xoay quanh thời gian của lãnh đạo, thay vì theo một lịch học cố định, bởi một CEO khi cần dời buổi khai vấn thì phải có sự linh hoạt để làm điều đó.
Một chương trình khởi đầu thường bao gồm những gì
Không có bước nào ở đây là bắt buộc: một lãnh đạo đã có sẵn quyết định cụ thể cần đưa ra sẽ bỏ qua phần lớn các bước này. Trình tự dưới đây chỉ mô tả những gì diễn ra khi ai đó bắt đầu từ con số không.
- Một buổi trò chuyện đầu tiên để làm rõ điều bạn thực sự cần quyết định, và thời hạn cụ thể. Hoàn toàn miễn phí. Đây cũng là lúc chúng tôi sẽ chia sẻ thẳng thắn nếu nhận thấy mình không phải là người phù hợp.
- Một buổi khai vấn về bức tranh tổng quan, tập trung thẳng vào lĩnh vực và bài toán kinh tế của doanh nghiệp bạn, chứ không phải AI nói chung. Phần lớn lãnh đạo nhận ra đây chính là lúc mọi thứ trở nên rõ ràng.
- Một buổi làm việc thực chiến ngay trên chính doanh nghiệp của bạn: công cụ nào thực sự hữu ích, ở đâu thì không, và chi phí cho một lần thử nghiệm đầu tiên sẽ là bao nhiêu.
- Một kế hoạch do chính bạn soạn thảo, chúng tôi chỉ đóng vai trò phản biện. Kế hoạch đó cần nêu rõ: bạn đang thử điều gì, ngân sách bao nhiêu, ai là người chịu trách nhiệm, và đến khi nào thì dừng lại.
- Các buổi khai vấn song hành cùng quá trình triển khai, với tần suất tùy theo nhịp độ thực tế. Có lãnh đạo muốn giữ kết nối đều đặn hai tuần một lần trong suốt quý đầu; có người chỉ quay lại khi gặp vướng mắc.
Chương trình này không dành cho ai
Đây không phải là chương trình đào tạo kỹ thuật. Nếu bạn cần đội ngũ kỹ sư trực tiếp xây dựng ứng dụng bằng những công cụ này, chúng tôi không phải là đơn vị phù hợp, và sẽ chia sẻ rõ điều đó ngay từ buổi trò chuyện đầu tiên.
Chương trình này cũng không phù hợp với những lãnh đạo chỉ muốn được đưa sẵn một khuyến nghị. Bởi trọng tâm ở đây là để khả năng nhận định cuối cùng thuộc về chính bạn, và điều đó đòi hỏi bạn phải thực sự tham gia, không thể đứng ngoài cuộc. Nếu bạn cần một bản chiến lược do người khác soạn sẵn, một công ty tư vấn sẽ phù hợp hơn nhiều, và chúng tôi sẽ phản hồi thẳng thắn như vậy, thay vì nhận công việc này.
Kết quả thường thấy
Một lãnh đạo khi đã xác định rõ mình muốn làm gì tiếp theo thường nhận ra rằng nút thắt đã chuyển sang một chỗ khác: định hướng đã rõ, nhưng tổ chức vẫn chưa đủ năng lực để thực thi. Đây là vấn đề về năng lực, chứ không phải về chiến lược.
Đến lúc này, công việc chuyển từ cấp độ cá nhân sang cấp độ tập thể. Đây chính là mục đích của AI in Practice. Hai chương trình này không phụ thuộc lẫn nhau, và không ít lãnh đạo chỉ tham gia khai vấn rồi dừng lại ở đó.
Các câu hỏi thường gặp
Khai vấn AI dành cho ai?
Dành cho những lãnh đạo doanh nghiệp cần đưa ra quyết định về AI nhưng chưa có đủ thời gian để hiểu rõ về nó, thường là các CEO, giám đốc điều hành, và trưởng các khối chức năng có ngân sách riêng. Chương trình không yêu cầu nền tảng kỹ thuật, và cũng không hướng đến đội ngũ kỹ thuật.
Là hình thức 1:1 hay theo nhóm?
Thường là hình thức 1:1. Chương trình cũng có thể triển khai cho một nhóm nhỏ gồm ba đến bốn lãnh đạo trong cùng doanh nghiệp, phù hợp hơn khi vấn đề thực sự nằm ở việc đội ngũ lãnh đạo chưa thống nhất với nhau, chứ không phải vì ai đó còn thiếu kiến thức.
Chương trình có khai vấn cho lãnh đạo ngoài Việt Nam không?
Có. Các buổi khai vấn mang tính trò chuyện hơn là một buổi hội thảo, nên dù trực tuyến hay gặp trực tiếp cũng đều hiệu quả như nhau. Chúng tôi khai vấn cho lãnh đạo trên khắp khu vực và xa hơn nữa. Hình thức trực tiếp hiện có tại Thành phố Hồ Chí Minh. Chương trình được triển khai bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh, và nhiều chương trình kết hợp cả trực tuyến lẫn trực tiếp.
Điều gì khiến chương trình này khác với dịch vụ tư vấn AI?
Tư vấn đưa ra một khuyến nghị và sau đó bạn phải tự mình triển khai. Khai vấn thì khác: nó xây dựng khả năng nhận định, để quyết định thực sự là của bạn, và bạn vẫn tiếp tục đưa ra được những quyết định đó ngay cả khi chương trình đã kết thúc. Chúng tôi cũng đúc kết từ hai năm rưỡi vận hành AI thực tế trong chính doanh nghiệp của mình, chứ không chỉ dựa vào nghiên cứu suông.
Chương trình kéo dài bao lâu?
Chương trình được thiết kế dựa trên đúng những gì lãnh đạo cần quyết định, có chương trình chỉ gồm vài buổi để đi đến một kế hoạch đầu tiên, có chương trình lại kéo dài song hành cùng quá trình triển khai trong nhiều tháng. Chúng tôi luôn thống nhất cấu trúc trước khi bắt đầu, chứ không theo một chương trình đóng khung sẵn.
Điều gì khiến chương trình này khác với khai vấn cấp điều hành?
Khai vấn cấp điều hành tập trung vào cách bạn lãnh đạo. Chương trình này thì khác: nó tập trung vào một chủ đề bạn cần xây dựng quan điểm rõ ràng, cùng người đã từng trực tiếp triển khai nó. Kỹ năng khai vấn ở cả hai là như nhau, và hai chương trình thường song hành với nhau, nhưng bạn sẽ không cử một lãnh đạo đến gặp chuyên gia khai vấn cấp điều hành chỉ để xây dựng luận điểm đầu tư cho AI.
Chúng tôi đã có sẵn nhà cung cấp giải pháp AI. Chương trình này còn giúp được gì nữa không?
Trên thực tế, cần thiết hơn là đằng khác. Nhà cung cấp luôn có lợi ích gắn liền với những gì bạn mua từ họ. Giá trị của một chuyên gia khai vấn độc lập nằm ở việc có thể thẳng thắn đặt câu hỏi: liệu công cụ đó có thực sự phù hợp không, nó sẽ thay thế cho điều gì, và điều gì sẽ xảy ra nếu bạn ngừng trả tiền cho nó, mà không bị chi phối bởi lợi ích thương mại nào.
Chương trình có cần quyền truy cập vào hệ thống hoặc dữ liệu của chúng tôi không?
Không. Chương trình tập trung vào việc ra quyết định chứ không phải triển khai kỹ thuật, nên chỉ dựa trên những gì bạn đã biết về doanh nghiệp của mình. Nếu có đề cập đến thông tin bảo mật trong buổi khai vấn, thông tin đó sẽ được giữ kín, theo đúng nguyên tắc bảo mật của bất kỳ chương trình khai vấn nào.
Chúng tôi đã bắt đầu triển khai AI rồi. Chương trình này liệu có còn hữu ích không?
Đây thực ra là điểm khởi đầu phổ biến hơn cả. Phần lớn doanh nghiệp đã dùng công cụ AI nhưng chưa có một quan điểm thống nhất làm nền tảng, nên bước đầu tiên thường là rà soát lại thực trạng đang diễn ra, thay vì xây dựng từ đầu. Việc ứng dụng AI thiếu định hướng là tình trạng phổ biến, không phải một thất bại.
Chúng tôi cần chờ bao lâu để khởi động?
Buổi trò chuyện đầu tiên thường diễn ra trong vòng một đến hai tuần, và hoàn toàn miễn phí. Buổi này giúp xác định điều bạn đang cần quyết định, và liệu chúng tôi có phải là đối tác phù hợp hay không. Không có bất kỳ cam kết nào cho đến sau bước đó.
Chi phí cho chương trình khai vấn AI là bao nhiêu?
Chi phí được tính theo từng chương trình cụ thể, bởi vài buổi khai vấn để đi đến một kế hoạch đầu tiên và một chương trình khai vấn kéo dài song hành cùng quá trình triển khai là hai loại hình dịch vụ hoàn toàn khác nhau. Hãy cho chúng tôi biết điều bạn đang cần quyết định, chúng tôi sẽ xác định phạm vi công việc và đưa ra mức chi phí cụ thể trước khi bạn cam kết bất kỳ điều gì.
Bắt đầu bằng cuộc trò chuyện
Hãy cho chúng tôi biết vấn đề bạn đang đối mặt. Nếu có thể hỗ trợ, chúng tôi sẽ giải thích rõ cách thực hiện.